Havlupan, banyoyu ısıtırken havluları da kurutan boru tipi radyatördür. Isıtma mantığı panel radyatörle aynıdır: tesisattan gelen sıcak su içinden geçer. Farkı biçimindedir ve bu biçim, montajda dikkat edilmesi gereken birkaç ayrı noktayı beraberinde getirir.
Havlupan nasıl ölçülür?
Yeni bir havlupan alırken üç ölçü gerekir ve önem sırası şöyledir:
1. Bağlantı merkez mesafesi. En kritik ölçü budur. Duvardan çıkan iki borunun ya da mevcut havlupanın iki bağlantı ağzının merkezden merkeze mesafesidir. Yeni havlupanın bu ölçüsü tutmazsa boruları kesip uzatmak ya da kaydırmak gerekir; bu da duvar işine dönüşür. Ölçüyü metreyle alırken boruların dış kenarından değil, tam ortasından ölçün.
2. Genişlik ve yükseklik. Ürün adlarındaki "500/1000" gibi ifadeler genellikle genişlik ve yüksekliği gösterir. Duvarda kalan boşluğu, üstte ve altta bırakılması gereken payla birlikte ölçün.
3. Duvardan çıkıntı. Dar banyolarda havlupanın duvardan ne kadar öne çıkacağı, kapı açılışını ve geçiş genişliğini etkiler.
Isıtma kapasitesi de göz ardı edilmemelidir: havlupan, aynı boyuttaki panel radyatöre göre daha az ısı verir. Banyonun tek ısıtıcısı olacaksa ölçüsünün buna göre seçilmesi gerekir.
Bağlantı tipleri
En yaygın tip alttan çift bağlantıdır: iki boru da alt uçlardan girer. Yandan bağlantıda giriş ve çıkış aynı tarafta ya da çapraz konumdadır ve genellikle eski tesisatlarda görülür. Bazı modeller tek noktadan bağlantı setiyle çalışır; gidiş ve dönüş tek bir gövde içinden geçer, görüntü daha derli topludur.
Mevcut tesisatınızın tipi neyse ona uygun havlupan seçmek en pratik yoldur; dönüştürme setleri vardır ama montajı uzatır.
Havlupan nasıl takılır?
1. Sistemi durdurun. Kombiyi kapatın ve tesisatın soğumasını bekleyin.
2. Askıları işaretleyin. Havlupanla gelen konsolları duvara tutup delik yerlerini işaretleyin. Terazi kontrolü şart: eğik monte edilen havlupanın üst boruları hava yapar ve ısınmaz.
3. Deliklerin yerine dikkat. Banyo duvarlarında gömülü su ve elektrik hatları bulunabilir. Delmeden önce hat dedektörüyle kontrol etmek, sonradan çok daha büyük bir işle uğraşmaktan iyidir.
4. Vanaları hazırlayın. Havlupan genellikle bir giriş radyatör vanası ve bir dönüş vanasıyla bağlanır. Boru duvardan geliyorsa köşe, yerden geliyorsa düz vana kullanılır. Dişlere teflon bandı saat yönünde sarın.
5. Havlupanı asın ve bağlayın. Rakorları iki anahtarla sıkın: biriyle boru tarafını sabit tutarken diğeriyle rakoru çevirin. Elle sıkıp anahtarla çeyrek-yarım tur daha sıkmak yeterlidir.
6. Pürjörü takın. Havlupanın üst ucuna pürjör, diğer üst uca kör tapa takılır. Pürjörsüz montaj, havayı atacak yer bırakmadığı için havlupanın hiç ısınmamasına yol açar.
7. Suyu verin ve havasını alın. Vanaları yavaşça açın, pürjörden hava çıkışı bitip su gelene kadar bekleyin, tapayı kapatın. Ardından kombinin basıncını 1-1,5 bara tamamlayın.
8. Sızdırmazlık kontrolü. Rakor diplerini kuru bezle silin ve birkaç saat sonra tekrar bakın.
Havlupan nasıl sökülür?
Boya, fayans yenileme ya da değişim için sökmek gerekebilir. Sıra şöyledir: kombiyi kapatın, havlupanın iki yanındaki vanaları kapatın, altına geniş bir kap koyun, pürjörü gevşetip içeri hava alın ve alt rakoru yavaşça açarak suyu boşaltın. Havlupanın içinde beklenenden çok su bulunur; kabı büyük seçin ve suyun koyu renkli olmasına şaşırmayın, bu tesisatta biriken normal korozyon çamurudur.
Su tamamen bittikten sonra rakorları sökün ve havlupanı konsollardan çıkarın. Vanaları kapalı bıraktığınız sürece evin geri kalanı ısınmaya devam eder.
Havlupan yazın nasıl iptal edilir?
Yazın ısıtmasını istemiyorsanız iki yanındaki vanaları kapatmanız yeterlidir; sökmeye gerek yoktur. Ancak havlupanı su dolu bırakın, boşaltmayın. İçi boş kalan bir havlupanın iç yüzeyi havayla temas eder ve korozyon hızlanır.
Sezon sonunda vanaları tamamen kapatıp yeni sezonda tekrar açmayı unutmamak gerekir; uzun süre kapalı kalan vanalar sıkışabilir.
Elektrikli ve çift fonksiyonlu havlupanlar
Bazı modeller rezistans takılabilecek şekilde üretilir. Çift fonksiyonlu (dual) kullanımda havlupan kışın tesisattan, yazın elektrikle çalışır; böylece kombiyi çalıştırmadan havlu kurutabilirsiniz. Rezistanslı kullanımda havlupanın içi antifrizli özel sıvıyla doldurulur ve elektrik bağlantısı banyo şartlarına uygun, topraklamalı biçimde yapılır. Bu bağlantı elektrikçi işidir.
Havlupan boyanır mı?
Fabrika çıkışı fırın boyalı yüzeyin üzerine ev tipi boya yapmak önerilmez; ısınan yüzeyde boya zamanla kabarır, sararır ve döküldüğünde eskisinden kötü görünür. Renk değişikliği isteniyorsa doğru yol, istenen renkte üretilmiş yeni bir havlupan almaktır. Zorunlu bir durum varsa yüzey zımparalanıp astarlanmalı ve radyatör için üretilmiş ısıya dayanıklı boya kullanılmalıdır.
Havlupan ısınmıyorsa
En sık neden havadır: havlupanın en üst borusu soğuk, alt boruları sıcaksa pürjörden hava alın. İkinci ihtimal vananın kapalı ya da yarı kapalı kalmasıdır. Üçüncüsü, havlupanın kombiye en uzak noktada olması ve tesisatın dengesizliğidir; bu durumda diğer peteklerin dönüş vanaları biraz kısılarak suyun uzağa gitmesi sağlanır.
Sık sorulan sorular
Havlupan banyoyu tek başına ısıtır mı? Küçük banyolarda çoğu zaman yeterlidir, ama havlupanın ısı verimi aynı ölçüdeki panel radyatörden düşüktür. Banyo büyükse, dış duvara bakıyorsa ya da tavanı yüksekse ölçüyü bir üst kademeden seçmek gerekir.
Havlupanın üstüne sürekli havlu asmak ısıtmayı engeller mi? Isının odaya çıkışını bir miktar azaltır ama havlupanın asıl işlevlerinden biri de budur. Banyonun ısınması öncelikliyse tüm yüzeyi kapatmamak yeterlidir.
Eski havlupanın yerine farklı ölçüde yenisi takılabilir mi? Bağlantı merkez mesafesi aynıysa boy ve en farklı olabilir; askı delikleri yeniden açılır. Merkez mesafesi farklıysa boru düzenlemesi gerekir ve iş tesisatçıya çıkar.
Krom havlupan mı, boyalı havlupan mı? Krom kaplama görsel olarak öne çıkar; boyalı modeller ise ısıyı bir miktar daha iyi yayar ve renk seçeneği daha geniştir. İkisi de aynı prensiple çalışır, karar büyük ölçüde banyonun tasarımına bağlıdır.
Özet
Havlupan alırken önce bağlantı merkez mesafesini ölçün. Montajda terazi, pürjör ve iki anahtarla sıkma belirleyicidir. Sökerken havlupanın içindeki suyun beklediğinizden fazla olduğunu unutmayın. Yazın vanaları kapatın ama içini boşaltmayın. Ürünler için havlupan radyatörler ve havlupan sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Ürünlere göz atın: Havlupan radyatör modelleri