“10 kW ısı pompası kaç m² ısıtır?” sorusunun cevabı tek bir sayı değil. Aynı metrekarede yalıtımsız bir binanın ısı ihtiyacı, iyi yalıtımlı bir binanınkinin yaklaşık 1,5 katına çıkabiliyor. Bu yazıda DemirDöküm’ün ısı pompası planlama kılavuzundaki değerlerle İstanbul için kaba bir hesap yapıyor, sonra bu hesabın nerede yetersiz kaldığını gösteriyoruz.
Hesaba başlamadan önce üç bilgi gerekir: ısıtılan alan, binanın yalıtım durumu ve ısıtma sisteminin tipi (yerden ısıtma ya da radyatör). Bu üçü olmadan verilen her “şu kadar metrekare” cevabı tahmindir.
Temel kural: binanın ısı ihtiyacı kadar güç
Kılavuzdaki temel kural şu: ısı pompasının ısıtma gücü ile varsa ek ısıtıcının gücünün toplamı, binanın ısı ihtiyacından az olmamalı. Isı ihtiyacının kaba hesabı, ısıtılan alan ile metrekare başına ısı ihtiyacının çarpımıdır. Kılavuzdaki örnek: 180 m² × 60 W/m² = 10.800 W, yani 10,8 kW.
Metrekare başına değer bölgeye ve yalıtıma göre değişir. Kılavuz İstanbul’u (Adapazarı, Çanakkale, Tekirdağ, Yalova gibi illerle birlikte) 2. bölgede sayar ve bu bölge için şu aralıkları verir:
| Bina durumu | Isı ihtiyacı (W/m²) |
|---|---|
| İyi yalıtımlı | 70 – 80 |
| Orta yalıtımlı | 90 – 100 |
| Yalıtımsız | 110 – 120 |
8, 10, 12 ve 16 kW ısı pompası kaç m² ısıtır?
Cihazın kW değeri metrekare başına ihtiyaca bölününce kabaca ısıtabileceği alan çıkar. Aşağıdaki tablo İstanbul (2. bölge) değerleriyle yapılan bu bölmenin sonucudur:
| Kapasite | İyi yalıtımlı | Orta yalıtımlı | Yalıtımsız |
|---|---|---|---|
| 8 kW | 100 – 114 m² | 80 – 89 m² | 67 – 73 m² |
| 10 kW | 125 – 143 m² | 100 – 111 m² | 83 – 91 m² |
| 12 kW | 150 – 171 m² | 120 – 133 m² | 100 – 109 m² |
| 16 kW | 200 – 229 m² | 160 – 178 m² | 133 – 145 m² |
Bu tablo bir üst sınırdır, kesin seçim değildir. Sebebi bir sonraki başlıkta.
Etiketteki kW her koşulda geçerli değil
Nominal kapasite belirli bir dış hava ve su sıcaklığında ölçülür. Örneğin Bosch CS3400i AWS ürün sayfalarımızda değerler A7/W35 koşulunda, yani 7 °C dış havada ve 35 °C suda verilir. Dış hava soğudukça ve gidiş suyu sıcaklığı yükseldikçe cihazın verebildiği güç düşer.
DemirDöküm kılavuzundaki 5 kW’lık bir model, -5 °C dış havada:
| Gidiş/dönüş suyu | Verdiği ısıtma gücü |
|---|---|
| 35/30 °C | 5,3 kW |
| 45/40 °C | 4,6 kW |
| 55/47 °C | 4,2 kW |
Yani aynı cihaz, radyatör sıcaklığında yerden ısıtmaya göre yaklaşık %20 daha az güç veriyor. Bu yüzden seçim yaparken üreticinin kapasite tablosuna bölgenizin en düşük dış hava sıcaklığında ve sisteminizin gidiş suyu sıcaklığında bakmak gerekir.
Radyatörlü evde ne değişir? “Kaç metre petek ısıtır?”
Kılavuza göre ısı pompası için en uygun sistemler düşük sıcaklıkla çalışan yüzey ısıtma sistemleridir. Yerden ısıtmada gidiş 30–45 °C, dönüş 25–40 °C önerilir (tercih edilen 40/35 °C). Isıtma sistemi de 55 °C’nin altında çalışacak şekilde planlanmalıdır.
Petek kataloglarındaki ısı değerleri ise daha yüksek su sıcaklığında verilir. Örneğin Kalde’nin 600 mm yükseklikteki Tip 22 panel radyatör için 75/65 °C rejiminde verdiği değer metre başına 1.688 W’tır. Isı pompası daha düşük sıcaklıkta çalıştığı için aynı petek bu değerden daha az ısı verir. Bu yüzden “kaç metre petek ısıtır” sorusunun sabit bir cevabı yoktur; petek üreticisinin düşük sıcaklık değerleriyle yeniden hesap yapılmalıdır. Mevcut petekler yetmiyorsa ya petek eklenir ya da daha büyük kapasite seçilir. Petek tipleri arasındaki ısı farkı için Tip 11, 21, 22 ve 33 petek farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Sıcak su da hesaba girer
Isı pompası kullanım suyunu da ısıtacaksa bunun payı ayrıca düşünülmelidir. Kılavuz kişi başı günlük sıcak su tüketimini konfor düzeyine göre 30, 50 ve 70 litre olarak alır. Sıcak su ayrı bir boylerde depolanacaksa boyler hacmi de seçimin parçasıdır.
Ek ısıtıcı ya da ikinci kaynak
Kılavuza göre sistem, elektrikli takviye ısıtıcıyla tek enerjili ya da gazlı veya sıvı yakıtlı bir kazanla birlikte çift enerjili (bivalent) olarak planlanabilir. Bu durumda en soğuk günlerdeki açığı ek kaynak kapatır; ısı pompası tek başına en yüksek ihtiyaca göre seçilmek zorunda kalmaz.
Kısa kontrol listesi
- Isıtılan alanı ve binanın yalıtım durumunu belirleyin.
- Bölgeye uygun W/m² değeriyle ısı ihtiyacını hesaplayın; mümkünse ısı kaybı hesabı yaptırın.
- Isıtma sisteminizin (yerden ısıtma ya da radyatör) gidiş suyu sıcaklığını öğrenin.
- Cihazın kapasitesine bu su sıcaklığında ve en soğuk dış havada bakın.
- Sıcak su ihtiyacını ekleyin.
- Ek ısıtıcı ya da mevcut kazanla birlikte çalışıp çalışmayacağına karar verin.
Sık sorulan sorular
10 kW ısı pompası kaç m² ısıtır?
İstanbul için yukarıdaki kaba hesapla iyi yalıtımlı bir binada 125–143 m², yalıtımsız bir binada 83–91 m². Radyatörlü sistemde ve soğuk günlerde bu alan küçülür.
16 kW ısı pompası kaç m² ısıtır?
Aynı hesapla iyi yalıtımlı binada 200–229 m², orta yalıtımlıda 160–178 m², yalıtımsızda 133–145 m².
Isı pompası kaç metre petek ısıtır?
Sabit bir metre değeri yoktur. Petek kataloğundaki değer, ısı pompasının çalışacağı daha düşük su sıcaklığına göre yeniden hesaplanmalıdır.
Modeller
Stoktaki modelleri kapasiteye göre 8 kW, 10 kW, 12 kW ve 16 kW sayfalarında, tüm modelleri ısı pompası kategorisinde görebilirsiniz. Çalışma prensibi, COP ve monoblok/split farkı için Isı Pompası Nedir, Nerede Kullanılır? yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar: DemirDöküm, “Isı Pompalı Sistemlerin Planlanması ve Hidrolik Devreler” eğitim dokümanı; Kalde panel radyatör kataloğu.