Klimanın soğutmaması tek bir arıza değil, birbirinden çok farklı nedenlerin ortak sonucudur. İyi haber, bu nedenlerin en yaygın olanlarının servis gerektirmemesidir. Aşağıdaki sırayı takip ederseniz beş dakikada sorunun ne olmadığını öğrenir, kalan ihtimalleri bire ikiye indirirsiniz.
Önce bunu belirleyin
Hiç soğutmuyor mu, az mı soğutuyor? Hiç soğutmuyorsa ve iç üniteden ılık hava geliyorsa sistem devreye hiç girmiyordur. Az soğutuyorsa sistem çalışıyor ama kapasitesi düşmüştür; bu genellikle kirlilik ya da gaz azlığıdır.
Dış ünite çalışıyor mu? Balkona ya da pencereye çıkıp dinleyin. Dış ünitenin fanı dönüyor ve kompresörün uğultusu duyuluyorsa sistem çalışıyordur. Sessizse sorun elektrik, kumanda ya da kompresör tarafındadır.
1. Mod ve sıcaklık ayarı
Basit görünse de en sık nedenlerden biridir. Kumanda yanlışlıkla fan ya da ısıtma moduna alınmış olabilir; fan modunda klima sadece havayı üfler, soğutma yapmaz. Ayrıca ayarlanan sıcaklık oda sıcaklığının üzerindeyse cihaz soğutmaya hiç başlamaz.
Kumandayı soğutma (kar tanesi) moduna alın, sıcaklığı oda sıcaklığının belirgin şekilde altına ayarlayın ve fan hızını yükseğe getirin. Kumandanın ekranı sönükse önce pillerini değiştirin.
2. Filtreler kirli
Tıkalı filtre, klimanın performansını düşüren en yaygın nedendir. Hava geçişi azalınca hem üflenen hava miktarı düşer hem de serpantin aşırı soğuyup buzlanır; buzlanan bir serpantin ise soğutma yapamaz.
İç ünitenin ön kapağını açıp filtreleri çıkarın. Toz tabakası görüyorsanız ılık suyla yıkayın, gölgede tamamen kurutup takın. Bu işlem sezon boyunca ayda bir tekrarlanmalıdır ve tek başına birçok "soğutmuyor" şikâyetini çözer.
3. Serpantinde buz var mı?
Ön kapak açıkken iç ünitenin serpantinine bakın. Beyaz bir buz tabakası görüyorsanız klimayı kapatıp buzun çözülmesini bekleyin (sadece fan modunda çalıştırmak süreci hızlandırır).
Buzlanmanın iki ana nedeni vardır: hava akışının kısıtlanması (kirli filtre veya serpantin) ve gaz azlığı. Filtreyi temizledikten sonra buzlanma tekrarlıyorsa ikinci ihtimale geçilir.
4. Dış ünitenin önü kapalı ya da kirli
Dış ünite, evden çektiği ısıyı dışarı atar; bunun için önünden ve arkasından serbestçe hava geçmesi gerekir. Önüne konan eşyalar, sarmaşık, kapatılan balkon ya da kanatçıklara yapışmış toz ve tüy tabakası ısı atımını engeller ve soğutma belirgin biçimde düşer.
Ünitenin çevresinde en az yarım metre boşluk bırakın. Dış ünite tam güneş altındaysa üzerine gölgelik yapmak (hava akışını engellemeden) verimi artırır.
5. Gaz azlığı
Klima gazı tüketilen bir malzeme değildir; azaldıysa bir kaçak var demektir. Belirtileri şunlardır: soğutma zayıflamıştır, serpantin buzlanır, dış ünitedeki bakır borularda anormal buzlanma görülür ve klima eskisinden çok daha uzun süre çalışır.
Bu durumda sadece gaz doldurtmak geçici bir çözümdür; birkaç ay içinde aynı noktaya gelinir. Doğrusu, kaçağın bulunup onarılması ve sonra gaz basıncının tamamlanmasıdır. İşlem sertifikalı servis gerektirir.
6. Kapasite yetersiz
Klima çalışıyor, üflediği hava soğuk ama oda bir türlü istenen sıcaklığa inmiyorsa cihaz o hacim için küçük olabilir. Bu bir arıza değil, seçim sorunudur.
Kapasiteyi belirleyen tek şey metrekare değildir: cam alanı, cephenin yönü, kat (özellikle çatı katı), yalıtım durumu ve odadaki kişi ve cihaz sayısı hesaba katılmalıdır. Doğru kapasite seçimi için klima seçimi nasıl yapılmalı yazımıza bakabilirsiniz.
Aynı şekilde, kapı ve pencerelerin açık olması ya da perdesiz güneş alan geniş bir camın bulunması, doğru seçilmiş bir klimayı bile yetersiz gösterir.
7. Elektrik ve kompresör
İç ünite çalışıyor ama dış ünite hiç devreye girmiyorsa sırasıyla şunlar kontrol edilir: klimanın sigortası, dış ünitenin besleme kablosu ve kumanda ayarı. Bunlar sorunsuzsa kompresör kondansatörü ya da kompresörün kendisi arızalı olabilir; bu grup servis işidir.
İnverterli modellerde kart arızaları da benzer bir tabloya yol açar ve genellikle cihaz bir hata kodu gösterir. Kodu not edip servise bildirmek süreci kısaltır.
Ne zaman servis çağırmalı?
Mod ayarı, filtre temizliği ve dış ünitenin önünü açmak ev sahibinin yapabileceği işlerdir. Gaz ölçümü ve dolumu, kaçak tespiti, serpantin ve tava temizliği, elektrik ve kompresör arızaları sertifikalı klima servisi işidir. Soğutucu akışkanla yapılan işlemler yasal olarak yetkili kişilerce yapılmalıdır.
Önleyici bakım
Sezon başında bir profesyonel bakım (iç ve dış serpantin temizliği, tahliye hattının açılması, gaz basıncı kontrolü) ve sezon boyunca ayda bir filtre temizliği, hem performansı korur hem de elektrik tüketimini düşürür. Kirli bir klima aynı soğutmayı sağlamak için daha uzun çalışır; yani bakımsızlığın faturası doğrudan elektrik faturasına yansır.
Sık sorulan sorular
Klima soğutuyor ama çok yavaş, normal mi? Doğru seçilmiş bir klima, kapalı ve gölgelenmiş bir odayı makul sürede hedef sıcaklığa indirir. Süre belirgin şekilde uzadıysa önce filtre ve dış ünite kontrolü, sonra gaz basıncı akla gelmelidir.
Sıcaklığı 16 dereceye ayarlamak daha hızlı soğutur mu? Hayır. Klima, hedefe ulaşana kadar zaten tam kapasite çalışır; hedefi çok düşük ayarlamak soğutmayı hızlandırmaz, sadece cihazın gereğinden uzun süre çalışmasına ve gereksiz elektrik tüketimine yol açar. İnverterli modellerde de durum aynıdır.
Gaz her yıl doldurulmalı mı? Hayır. Kapalı bir devrede gaz tüketilmez; her yıl doldurmak gerekiyorsa sistemde bir kaçak vardır ve asıl yapılması gereken kaçağın bulunmasıdır.
Klima kapatıp açmak zararlı mı? Sık sık kapatıp açmak, özellikle inverter olmayan modellerde kompresörü yorar. Kısa süreli çıkışlarda klimayı kapatmak yerine sıcaklığı birkaç derece yükseltmek hem cihaz hem de tüketim açısından daha iyidir.
Özet
Önce mod ve sıcaklık ayarını, sonra filtreleri, sonra serpantinde buz olup olmadığını, en son dış ünitenin önünü kontrol edin. Bu dördü temizse ve soğutma hâlâ zayıfsa gaz azlığı ya da kapasite yetersizliği kalır. Ürünler için duvar tipi split klimalar, salon tipi klimalar ve klima ve ısı pompası sistemleri kategorilerimize bakabilirsiniz.
Ürünlere göz atın: Duvar tipi inverter split klima modelleri