Gaz alarm cihazı, doğalgaz veya LPG kaçağını insan burnunun fark edemeyeceği kadar düşük yoğunlukta algılayıp sesli uyarı veren bir güvenlik cihazıdır. Ötmesi her zaman ortamda gaz olduğu anlamına gelmez; ama ötme anında hangi ihtimalin doğru olduğunu bilemeyeceğiniz için her alarma gerçek kaçak gibi davranmak gerekir. Aşağıda önce ne yapmanız gerektiğini, sonra alarmın olası nedenlerini ve doğru montaj kurallarını bulacaksınız.
Alarm çaldığında ne yapmalısınız?
Sırayı bozmadan uygulayın:
1. Ocak, fırın, şofben ve kombiyi kapatın. 2. Dairenin ana gaz vanasını kapatın. 3. Pencereleri ve varsa balkon kapısını açıp ortamı havalandırın. 4. Hiçbir elektrik düğmesine dokunmayın, aydınlatmayı açıp kapatmayın, aspiratör çalıştırmayın, telefonunuzu evin içinde kullanmayın. Elektrik anahtarındaki küçük kıvılcım gaz-hava karışımını tutuşturabilir. 5. Evi terk edip dışarıdan doğalgaz acil hattını (187) arayın.
Bu adımlar, alarmın yanlış olduğunu düşündüğünüz durumlarda bile geçerlidir. Doğrulamayı gaz dağıtım şirketinin ekibi yapar.
Gaz alarm cihazı neden öter?
1. Gerçek gaz kaçağı
En ciddi ve ilk varsayılması gereken neden budur. Ocak düğmesinin açık unutulması, tencerenin taşıp alevi söndürmesi, hortum ya da rakor gevşemesi, şofben veya kombi bağlantısında sızıntı en sık karşılaşılan durumlardır.
2. Sprey, deterjan ve alkollü temizleyiciler
Bu, yanlış alarmların açık ara en sık nedenidir. Gaz sensörleri yanıcı gazlara duyarlıdır ve saç spreyi, deodorant, oda parfümü, tiner, cam suyu, alkol bazlı yüzey temizleyicileri ve boya buharları da yanıcı bileşen içerir. Cihazın yakınında bunlardan biri kullanıldıysa alarm gerçek bir gaz kaçağı olmadan çalabilir. Havalandırdıktan birkaç dakika sonra alarm kendiliğinden kesiliyorsa neden büyük ihtimalle budur; ama yine de yukarıdaki güvenlik adımlarını atlamayın.
3. Yoğun buhar, yağ dumanı ve nem
Cihaz ocağın hemen üstüne, davlumbazın içine ya da banyoya yakın bir yere takıldıysa yemek buharı ve yüksek nem sensörü yanıltabilir. Bu, montaj hatasının doğrudan sonucudur.
4. Sensör ömrünü doldurmuş
Gaz sensörleri sonsuza kadar çalışmaz; kullanım kılavuzlarında genellikle belirli bir kullanım ömrü verilir ve bu süre dolduğunda cihaz kendini uyarı moduna alır. Ömrünü doldurmuş bir sensör hem sebepsiz öter hem de gerçek kaçağı kaçırabilir. Cihazınızın üretim tarihini ve kılavuzundaki ömür bilgisini kontrol edin; süresi geçmişse yenilemek gerekir, tamir edilmez.
5. Isınma (ön ısıtma) süresi
Cihaz elektriğe ilk takıldığında ya da elektrik kesintisinden sonra sensör ısınana kadar birkaç dakika boyunca ışık yakıp ses verebilir. Bu normaldir ve kılavuzda belirtilen süre sonunda kesilir.
6. Tozlanma ve kirlenme
Sensörün hava giriş delikleri tozla tıkanırsa cihaz hatalı ölçüm yapar. Yılda birkaç kez, cihazın fişini çekmeden yüzeyini kuru bir bezle ya da elektrikli süpürgenin fırça ucuyla hafifçe temizlemek yeterlidir. Islak bez, deterjan ve sprey kullanmayın; sensörü kalıcı olarak bozarsınız.
Sarı veya turuncu ışık ne anlama gelir?
Çoğu modelde yeşil ışık "çalışıyor", kırmızı ışık ve kesintisiz siren "alarm" demektir. Sarı ya da turuncu ışık ise genellikle arıza veya sensör uyarısı anlamına gelir: sensör ömrünün dolması, iç devre hatası ya da kalibrasyon ihtiyacı. Bu durumda cihaz gaz algılamıyor olabilir; yani koruma altında olduğunuzu sanırken korumasız kalırsınız. Renklerin anlamı markadan markaya değiştiği için kesin bilgi cihazın kendi kılavuzundadır.
Gaz alarm cihazı nereye takılır?
Montaj yüksekliği, algılanacak gazın havadan hafif mi ağır mı olduğuna göre değişir ve bu ayrım hayati önemdedir.
Doğalgaz (metan) için
Doğalgaz havadan hafiftir, kaçtığında tavana doğru yükselir. Cihaz bu yüzden tavana yakın monte edilir. Üretici kılavuzlarında tipik olarak tavandan 5-15 cm aşağısı önerilir; bazı markalarda bu değer 30 cm'e kadar çıkabildiği için kendi cihazınızın kılavuzuna bakmanız gerekir.
LPG (tüpgaz) için
LPG havadan ağırdır ve kaçtığında zemine çöker. Cihaz yere yakın monte edilir; tipik öneri yerden 15-25 cm yukarısıdır.
Her iki gaz için ortak kurallar
Cihaz, gaz kaynağına (ocak, kombi, şofben, tüp) yatay olarak en az 1,5 metre uzağa konur; çok yakın montaj pişirme sırasındaki normal gaz izlerinden yanlış alarm ürettirir. Öte yandan cihaz kaynaktan çok da uzak olmamalıdır; kılavuzlarda genellikle 2 metrenin altı önerilir. Bir cihaz yaklaşık 50 m²'lik bir hacmi koruyabilir, ancak duvarla ayrılmış her mekân için ayrı cihaz gerekir.
Şuralara takılmaz: ocağın veya davlumbazın hemen üstüne, aspiratöre 1,5 metreden yakın bir yere, pencere ve kapı önü gibi hava akımının kuvvetli olduğu noktalara, dolap içine ya da kapalı hacimlere, banyo gibi buharlı ortamlara, doğrudan su sıçrayan yerlere ve buzdolabı, klima gibi titreşim üreten cihazların üstüne.
Cihaz ayrıca kolayca görülebilecek ve test tuşuna basılabilecek bir yerde olmalıdır; dolabın arkasına gizlenen bir alarm, ötse bile duyulmayabilir.
Gaz alarm cihazı ile karbonmonoksit dedektörü aynı şey değildir
Bu, en sık ve en tehlikeli karışıklıktır. Gaz alarm cihazı yanmamış doğalgaz veya LPG kaçağını algılar. Karbonmonoksit dedektörü ise gazın eksik yanması sonucu oluşan, renksiz ve kokusuz karbonmonoksiti algılar; bacası tıkanmış bir şofben ya da soba zehirlenmelerinin nedeni budur.
Karbonmonoksitin yoğunluğu havaya çok yakın olduğu için tavana ya da zemine toplanmaz, ortama karışır. Bu yüzden karbonmonoksit dedektörleri ayrı bir ürün grubudur. Bu yüzden karbonmonoksit dedektörü genellikle yaşam alanında, solunum yüksekliği civarında konumlandırılır ve montaj yüksekliği cihazın kendi kılavuzuna göre belirlenir.
Bacalı şofben, soba ya da bacalı kombi kullanılan evlerde iki cihaza da ihtiyaç vardır; biri diğerinin yerine geçmez. Ürünler için gaz ve karbonmonoksit dedektörleri kategorimize bakabilirsiniz.
Ex-proof gaz alarm cihazı nedir?
Ex-proof (alev sızdırmaz) cihazlar, ortamda sürekli patlayıcı gaz bulunma ihtimali olan yerler için üretilir: gaz dolum tesisleri, boyahaneler, kazan daireleri, sanayi mutfakları. Gövdesi, içeride oluşabilecek bir kıvılcımın dışarıdaki gaz karışımını tutuşturmasını engelleyecek şekilde tasarlanmıştır. Ürün örneği olarak İtek gaz alarm cihazı modellerine bakabilirsiniz. Ex-proof cihazlar ev tipi kullanımda gerekli değildir; ticari ve endüstriyel alanlarda ise çoğu zaman zorunludur.
Özet
Gaz alarmı ötüyorsa önce güvenlik adımlarını uygulayın, nedeni sonra araştırın. Yanlış alarmların çoğu sprey ve alkollü temizleyicilerden ya da yanlış montaj yerinden kaynaklanır. Doğalgaz dedektörü tavana yakın, LPG dedektörü yere yakın takılır ve ikisi de gaz kaynağından en az 1,5 metre uzakta olmalıdır. Karbonmonoksit dedektörü ise ayrı bir cihazdır ve bacalı cihaz kullanılan evlerde ayrıca bulunmalıdır.
Ürünlere göz atın: Gaz ve karbonmonoksit dedektörleri