Kombi yanıyor, oda termostatı devrede, ama petekler ya hiç ısınmıyor ya da bir kısmı soğuk kalıyor. Bu, ısıtma sezonunda en sık karşılaşılan şikâyet ve nedeni çoğu zaman pahalı bir arıza değil. Peteğin hangi bölgesinin soğuk kaldığı ve evin hangi odalarının ısınmadığı, sorunu doğrudan işaret eder. Aşağıdaki sekiz nedeni sırayla kontrol ederseniz çoğu durumu kendiniz çözebilirsiniz.
Belirtiye göre hızlı tanı
Peteğin hangi bölgesinin soğuk kaldığı sebebi neredeyse tek başına söyler. Kendi durumunuzu tabloda bulup ilgili başlığa geçebilirsiniz.
| Belirti | En olası sebep | Bakılacak başlık |
|---|---|---|
| Peteğin üstü soğuk, altı sıcak | Tesisata hava karışmış | 1 |
| Peteğin üstü sıcak, altı soğuk | Dipte çamur ve tortu birikmiş | 2 |
| Tek bir petek tamamen soğuk, diğerleri sıcak | Vana kapalı ya da termostatik başlık sıkışmış | 3 ve 4 |
| Bütün petekler soğuk, kombi yanıyor | Tesisat basıncı düşük ya da pompa dönmüyor | 5 ve 6 |
| Kombiye yakın odalar sıcak, uzak odalar soğuk | Dağılım dengesiz | 7 |
| Petekler ısınıyor ama kombi erken duruyor | Oda termostatının yeri ya da arızası | 8 |
1. Peteğin üstü soğuk, altı sıcak: hava yapmış
En sık neden budur. Tesisata karışan hava peteğin en üst noktasında toplanır ve sıcak suyun oraya ulaşmasını engeller. Elinizi peteğin altına koyduğunuzda sıcak, üstüne koyduğunuzda soğuk hissediyorsanız tanı nettir: peteğin havasını almanız gerekir.
Hava alma işlemi şöyle yapılır:
Önce kombiyi kapatın ve tesisatın 15-20 dakika dinlenmesini bekleyin; su dururken hava üst noktaya toplanır. Peteğin üst köşesindeki pürjör tapasının altına bir kap ve bez koyun. Pürjör anahtarıyla tapayı yarım tur gevşetin. Önce tıslayarak hava çıkar; ardından kesintisiz su gelmeye başladığında tapayı kapatın. Evde birden fazla kat varsa en alt kattan başlayıp yukarı doğru ilerleyin.
Hava aldıktan sonra kombinin basıncı düşer. Manometreden kontrol edip 1-1,5 bar aralığına tamamlamayı unutmayın.
2. Peteğin üstü sıcak, altı soğuk: çamur ve tortu
Bu, hava probleminin tam tersidir. Yıllar içinde tesisatta biriken korozyon çamuru ve kireç peteğin alt kanallarına çöker, suyun dolaşımını engeller. Petek yukarıdan ısınır ama alt tarafı soğuk kalır ve verim ciddi biçimde düşer.
Çözümü hava almak değil, petek temizliğidir. Tesisatın kimyasal ya da basınçlı su ile temizlenmesi gerekir; bu işlem peteklerin sökülmesini gerektirdiği için bir tesisatçıyla yapılmalıdır. Temizlik sonrası tesisata koruyucu kimyasal eklenmesi, sorunun kısa sürede tekrarlamasını önler.
3. Petek vanası kapalı veya yarı kapalı
Bir odanın peteği tamamen soğuksa, önce vanaya bakın. Peteğin giriş tarafındaki radyatör vanası geçen sezondan kalma şekilde kapalı unutulmuş olabilir. Vanayı saat yönünün tersine sonuna kadar açın ve peteğin 10-15 dakika içinde ısınıp ısınmadığını izleyin.
Peteğin dönüş tarafındaki ayar vanası da kısılmış olabilir. Özellikle kombiye uzak odalarda bu vananın gereğinden fazla kısılması, o peteğe yeterli su gitmemesine yol açar.
4. Termostatik vana takılı kalmış
Termostatik radyatör vanası takılı peteklerde, yaz boyunca hareket etmeyen iğne mekanizması sıkışabilir. Vana açık görünse bile içeride kapalı kalır ve petek ısınmaz.
Kontrol etmek için vananın başlığını sökün. Altta yaylı bir pim görürsünüz. Pim serbestçe aşağı yukarı hareket etmiyorsa sıkışmıştır. Pense ile hafifçe tutup birkaç kez bastırıp bırakmak çoğu zaman yeterli olur. Kurtarılamıyorsa vana başlığının ya da vananın değişmesi gerekir. Sezon başında tüm termostatik vanaların başlığını bir kez sonuna kadar açıp kapatmak bu sorunu büyük ölçüde önler.
5. Tesisat basıncı düşük
Kombinin manometresi 1 barın altını gösteriyorsa sistemde yeterli su yoktur ve özellikle üst kattaki petekler ısınmaz. Kombi çoğu modelde bu durumda arıza kodu verip kendini kapatır.
Doldurma musluğunu yavaşça açıp basıncı soğuk tesisatta 1-1,5 bar aralığına getirin. Ancak basınç sık sık düşüyorsa bu bir kaçak işaretidir; her seferinde su eklemek yerine tesisatın kontrol edilmesi gerekir. Sık su eksiltme, çoğu zaman genleşme tankının havasını kaybetmesinden ya da emniyet ventilinin sızdırmasından kaynaklanır.
6. Sirkülasyon pompası çalışmıyor veya yetersiz
Kombi yanıyor, gidiş borusu sıcak, ama petekler hiç ısınmıyorsa sirkülasyon pompası devreye girmiyor olabilir. Uzun yaz durgunluğundan sonra pompa mili sıkışabilir; birçok modelde ön kapaktaki tapayı açıp mili tornavidayla döndürmek pompayı serbest bırakır.
Bir başka durum, pompanın tesisata göre küçük kalmasıdır. Ev büyütülmüş, petek eklenmiş ya da yerden ısıtma yapılmışsa kombinin içindeki pompa yetmez ve en uzaktaki petekler ısınmaz. Bu durumda tesisata ilave bir Wilo sirkülasyon pompası ya da Grundfos sirkülasyon pompası eklenmesi kalıcı çözüm olur.
7. Evin bir bölümü ısınıyor, uzak odalar ısınmıyor
Kombiye yakın petekler kızarken uzaktakiler ılık kalıyorsa tesisat dengesizdir. Sıcak su en az dirençli yoldan gitmeyi tercih eder ve yakın peteklerden dönüp gider. Çözüm, yakın peteklerin dönüş vanalarını kısmen kısarak suyu uzağa zorlamaktır. Bu ayara balanslama denir ve genellikle bir tesisatçının yapması gereken bir iştir.
Kollektörlü sistemlerde ise ayar kollektör üzerindeki debimetrelerden yapılır; her hattın debisi oda büyüklüğüne göre ayrı ayarlanır.
8. Oda termostatı yanlış konumda veya arızalı
Termostatın bulunduğu oda, evin geri kalanından daha sıcaksa kombi erken durur ve diğer odalar ısınmaz. Termostatın güneş gören bir duvarda, peteğin hemen üstünde ya da mutfakta olması bu hatayı yaratır. Doğru yer, evin ortalama sıcaklığını temsil eden, yaklaşık 1,5 m yükseklikte, doğrudan ısı kaynağı görmeyen bir iç duvardır.
Pilli termostatlarda pilin bitmesi de kombinin hiç çalışmamasına yol açar. Ekranı sönükse önce pili değiştirin. Termostat değiştirilecekse, modülasyonlu bir oda termostatı kombinin alevini kademeli yönettiği için hem konfor hem de yakıt tüketimi açısından belirgin fark yaratır.
Ne zaman ustaya bırakmalı?
Hava alma, vana açma ve basınç tamamlama ev sahibinin yapabileceği işlerdir. Ancak gaz hattına dokunan hiçbir işlem, kombinin iç parçalarının sökülmesi ve tesisat temizliği yetkili servis ya da gaz yetki belgeli tesisatçı işidir. Kombiden gaz kokusu geliyorsa cihazı ve gaz vanasını kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine dokunmayın ve doğalgaz acil hattını arayın.
Yukarıdaki adımların hepsini denediğiniz hâlde petekler hâlâ ısınmıyorsa sorun büyük olasılıkla kombinin üç yollu vanasında veya eşanjöründedir; bu noktada servis çağırmak doğru olur.
Sık sorulan sorular
Peteklerin havası ne sıklıkla alınmalı?
Kural sezon başında bir kez almaktır. Bunun dışında hava alma ihtiyacı bir belirtidir: sezon içinde tekrar tekrar hava geliyorsa tesisat bir yerden hava emiyor demektir. Sık tekrarlıyorsa sebebini aratın, her seferinde hava almakla yetinmeyin.
Hava aldıktan sonra basınç düştü, ne yapmalı?
Bu beklenen bir davranıştır; çıkan havanın yerini su alması gerekir. Kombinin doldurma musluğundan basıncı soğuk tesisatta 1–1,5 bar aralığına tamamlayın. Basınç sürekli düşüyorsa konu hava alma değil, kaçak ya da genleşme tankıdır; ayrıntısı kombi basıncı yazısında.
Tek bir petek soğuksa tesisatın tamamını boşaltmak gerekir mi?
Hayır. Önce o peteğin vanasını ve termostatik başlığını kontrol edin, sonra havasını alın. Sorun dipte biriken tortuysa yalnızca o petek sökülüp yıkanabilir; tesisatın tamamının boşaltılması gerekmez.
Peteğe vurunca farklı ses geliyorsa ne anlama gelir?
Dolu bir petek tok, içi hava kalmış bölge ise boş ses verir. Bu, hangi yüksekliğe kadar su olduğunu kabaca gösterir; ama tanıyı elle sıcaklık kontrolüyle doğrulamak daha güvenilirdir.
Petek temizliğini kendim yapabilir miyim?
Tek peteğin sökülüp yıkanması yapılabilir bir iştir ama su boşaltma, rakor sökme ve tekrar sızdırmazlık gerektirir. Tesisatın tamamının kimyasalla temizlenmesi ise pompa ve basınç gerektirdiği için servis işidir. Ayrıntılar radyatör temizliği yazısında.
Özet
Peteğin üstü soğuksa hava, altı soğuksa çamur; petek tamamen soğuksa vana; tüm ev soğuksa pompa, basınç veya termostat. Bu dört başlık, petek ısınmama şikâyetlerinin neredeyse tamamını kapsar. Yedek parça ya da yenileme gerekirse radyatör vanaları, pürjörler ve sirkülasyon pompaları kategorilerimizden uygun ürünü seçebilirsiniz.
Ürünlere göz atın: Panel radyatör modelleri