Termosifon Seçimi: Kaç Litre, Kaç kW, Ne Kadar Sürede Isınır?

Termosifon, suyu bir depoda ısıtıp sıcak olarak bekleten elektrikli su ısıtıcısıdır. DemirDöküm'ün tanımıyla "bir elektrik rezistansı ile kullanım suyunu ısıtan depolu su ısıtıcısı"dır. Doğalgazı olmayan evlerde, yazlıklarda ve kombinin sıcak su üretmediği kurulumlarda temel çözümdür.

Seçimde üç soru var: kaç litre, kaç kW ve nereye monte edilecek. Bu yazıda üçünü de üretici verileriyle, ayrıca uzun ömür için kritik olan anot çubuğu ve emniyet ventili konularını anlattım.

Termosifon ile şofben aynı şey değil

İkisi de sıcak su üretir ama mantıkları terstir.

Termosifon depolu çalışır. Depodaki suyu önceden ısıtır ve sıcak tutar. Musluğu açtığınızda sıcak su hazırdır; ancak depo bitince yeni suyun ısınmasını beklersiniz.

Şofben ani ısıtır. Deposu yoktur; su geçerken ısıtılır. Sıcak su tükenmez ama debi sınırlıdır ve ısıtma kapasitesi anlıktır. DemirDöküm, mutfak ve banyoda aynı anda kullanım için 11 litrelik şofben modellerinin yeterli olduğunu belirtiyor.

Pratik ayrım şudur: aynı anda tek noktada uzun süre sıcak su kullanıyorsanız termosifon, kısa ama sık kullanımlarda ve birden fazla noktada şofben daha rahat eder. Şofben modelleri ile termosifon modelleri arasında karar verirken doğalgaz aboneliğiniz olup olmadığı da belirleyicidir; termosifon yalnızca elektrikle çalışır, baca gerektirmez.

Kaç litre termosifon almalısınız

Bu, en çok sorulan soru ve cevabı kişi sayısına bağlı. Baymak'ın termosifon sıkça sorulan sorular sayfasında verdiği tablo şu:

Kaynak: Baymak termosifon sıkça sorulan sorular sayfası.

Baymak'ın kullanıcı rehberinde ayrıca tek kişilik kullanımda 50–65 litrenin hem duş hem mutfak ihtiyacını karşıladığı, çocuklu ve kalabalık ailelerde 80 veya 100 litrelik modellerin daha uygun olduğu belirtiliyor.

İki noktayı ekleyeyim. Birincisi, kapasiteyi kişi sayısı kadar kullanım alışkanlığı belirler: sabah arka arkaya iki duş alınıyorsa bir üst kapasiteye çıkın. İkincisi, gereksiz büyük almak da bedava değil — daha büyük depo, sürekli sıcak tutulan daha fazla su ve daha fazla bekleme kaybı demektir.

Mutfak için ayrı ve küçük bir çözüm

Sadece mutfak evyesi için sıcak su istiyorsanız banyo termosifonu ölçüsüne gerek yok. Baymak, tek musluklu mutfak kullanımı için 15 veya 30 litrelik tezgah üstü/tezgah altı modellerin yeterli olabileceğini söylüyor.

Bu çözümün ikinci bir faydası daha var: DemirDöküm, hermetik şofbenlerde sıcak suyun musluk açıldıktan 10–15 saniye sonra gelmesi şikâyeti için evyenin altına 15 litrelik yardımcı bir termosifon konulmasını öneriyor. Bekleme süresi böylece sıfırlanır.

Kaç kW ve ne kadar sürede ısınır

Termosifonların gücü litreye göre değişir. Baymak'ın elektrikli termosifon kullanma kılavuzunda 15 ve 30 litrelik modeller için 1500 W, 50–100 litrelik modeller için 2000 W güç veriliyor (230 V, 50 Hz).

Isınma süresi basit bir fizik hesabıdır:

Enerji (kWh) = Litre × 4,18 × Sıcaklık farkı (°C) ÷ 3600
Süre (saat) = Enerji ÷ Güç (kW)

Şebeke suyunu 15 °C, hedef sıcaklığı 60 °C alırsak (45 °C fark) 2000 W'lık bir cihaz için sonuçlar şöyle çıkar:

Güç değerleri Baymak kılavuzundan; süreler yukarıdaki formülle 15 °C'den 60 °C'ye ısıtma varsayımıyla hesaplanmıştır. Gerçek süre, depo yalıtımı ve ısı kaybı nedeniyle bir miktar daha uzundur.

Buradan çıkan pratik sonuç: 100 litrelik bir termosifon sıfırdan yaklaşık 2,5 saatte ısınır. Bu yüzden termosifon "kullanmadan yarım saat önce açılan" bir cihaz değildir; ya sürekli açık tutulur ya da kullanım saatinize göre programlanır.

Termostatı kaç dereceye ayarlamalı

Cevap 60 °C ve bunun teknik bir sebebi var. DemirDöküm, 60 °C üzerinde suyun içindeki minerallerin çökelerek rezistans üzerinde kireç tabakası oluşturduğunu, bu tabakanın yalıtkan gibi davranıp verimi düşürdüğünü belirtiyor. Baymak kılavuzu da tasarruf için termostatın EKO (yaklaşık 60 °C) konumunda tutulmasını öneriyor.

Yani termostatı sonuna kadar açmak size daha fazla sıcak su vermez; kireci hızlandırır, rezistansın ömrünü kısaltır ve faturayı büyütür. Daha fazla sıcak su ihtiyacınız varsa çözüm sıcaklığı değil kapasiteyi artırmaktır.

Anot çubuğu: termosifonun ömrünü belirleyen parça

Magnezyum anot çubuğu, deponun paslanmasını kendini feda ederek engelleyen bir parçadır. Tükendiğinde koruma biter ve delinme deponun kendisinde başlar — yani termosifonun ömrü, büyük ölçüde bu çubuğun takip edilip edilmediğine bağlıdır.

Üreticiler farklı aralıklar veriyor:

• Baymak kılavuzu: çubuğun yılda bir kez yetkili servis tarafından kontrol edilmesini ve gerekiyorsa değiştirilmesini istiyor.
• DemirDöküm: magnezyum anot değişimi için 2 yıl aralık öneriyor.

Aradaki fark su sertliğiyle ilgilidir; sert suyun olduğu bölgelerde çubuk daha hızlı tükenir. Emin olmanın tek yolu ilk kontrolü yaptırıp çubuğun ne kadar eridiğini görmektir.

Emniyet ventili ve su basıncı

Termosifonun en çok ihmal edilen parçası emniyet ventilidir. Su ısınınca genleşir; bu basıncı tahliye edecek bir yol olmazsa depo zorlanır.

Baymak kılavuzundaki değerler net: emniyet ventili fabrikada 9 bar (900 kPa) basınçta açacak şekilde ayarlanır. Kullanıcıdan istenen bakım ise basit — ayda bir kez ventilin üzerindeki mandalı kaldırıp suyun tahliye olduğunu görmek. Ventil kireçlenip sıkışırsa görevini yapamaz; yılda bir kez de yetkili servise kontrol ettirilmesi isteniyor.

İkinci kritik değer şebeke basıncı: kılavuz, şebeke basıncı 6,5 barın üzerindeyse mutlaka basınç regülatörü kullanılmasını söylüyor. Yüksek katlı binalarda ve şebeke basıncının yüksek olduğu bölgelerde bu, cihazı koruyan en ucuz önlemdir.

Isıtma tesisatındaki genleşmeyi de aynı mantık yönetir; kapalı devre ısıtmada bu işi genleşme tankı yapar.

Elektrik bağlantısı

Termosifon sabit bağlantılı bir cihazdır ve elektriksel gereklilikleri Baymak tarafından şöyle veriliyor:

• Hat 220 V monofaze olmalı ve topraklama hattı bulunmalıdır.
• Bağlantıda 16 A sigorta şalteri kullanılmalıdır.

Topraklama isteğe bağlı bir ayrıntı değildir: su ile elektriğin bir arada olduğu bir cihazda tek koruma odur. Toprak hattı olmayan eski tesisatlarda termosifon takmadan önce tesisat elden geçirilmelidir.

Montajda dikkat edilecekler

Termosifon dolu haldeyken ağırdır — 100 litrelik bir cihaz sadece suyuyla 100 kg ilave yük demektir. Bu yüzden alçıpan veya zayıf bölme duvarlara değil, taşıyıcı bir duvara ve uygun dübelle monte edilmelidir.

Diğer noktalar: cihaz su ile doldurulmadan elektriği verilmemelidir (rezistans boşta yanar), servis için üst ve alt tarafında erişim boşluğu bırakılmalı, giriş hattına emniyet ventili doğru yönde takılmalı ve ventilin tahliyesi bir gidere yönlendirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Termosifonu sürekli açık mı bırakmalı, kullanınca mı açmalı?

100 litrelik bir cihaz sıfırdan yaklaşık 2,5 saatte ısındığı için "kullanmadan önce açma" pratikte işlemez. Düzenli saatlerde kullanıyorsanız cihazı açık bırakıp termostatı 60 °C'de tutmak, düzensiz kullanımda ise kullanım saatinden birkaç saat önce devreye almak mantıklıdır. Yalıtımı iyi bir depoda bekleme kaybı, her seferinde sıfırdan ısıtmanın maliyetinden düşüktür.

Termosifon suyu neden çabuk bitiyor?

Üç olağan sebep var: kapasite kişi sayısına göre küçük, termostat düşük ayarlanmış ya da rezistans kireçlenmiş. Kireç tabakası ısı geçişini yavaşlattığı için depo aynı sürede eskisi kadar ısınmaz. Cihaz eskiyse önce rezistans ve anot kontrolü yaptırın.

Termosifon mu daha ekonomik, şofben mi?

Yakıt cinsi farklı olduğu için doğrudan kıyas yanıltıcıdır: termosifon elektrikle, klasik şofben doğalgazla çalışır. Elektrik biriminin doğalgazdan pahalı olduğu durumda aynı miktar sıcak su elektrikle daha pahalıya gelir. Buna karşılık termosifon baca istemez, montajı basittir ve doğalgaz aboneliği olmayan yerde tek seçenektir.

Anot çubuğu değişmezse ne olur?

Çubuk tükendikten sonra korozyon doğrudan depoyu hedef alır ve sonuç depo delinmesidir — tamir edilemez, cihaz değişir. Baymak yılda bir kontrol, DemirDöküm 2 yılda bir değişim öneriyor; sert su bölgelerinde erken tarafı seçmek daha güvenlidir.

Emniyet ventilinden su damlaması normal mi?

Isınma sırasında ara ara damlaması beklenen bir davranıştır; genleşen su bu yoldan boşalır. Sürekli akıyorsa ya şebeke basıncı yüksektir (6,5 barın üzerinde regülatör gerekir) ya da ventil kireçlenip tam kapanmıyordur. Ventili kapatarak değil, sebebini gidererek çözülür.

Kombisi olan evde termosifon gerekir mi?

Kombi zaten sıcak su üretiyorsa gerekmez. Ancak kombi sıcak su vermiyorsa ya da mutfak kombiden uzaktaysa küçük bir tezgah altı model bekleme süresini ortadan kaldırır. Kombisi olan evlerde depolu sıcak su ihtiyacı için daha yaygın çözüm boylerdir.

Ürünlere göz atın: Termosifon modelleri

İlgili Yazılar

• Kombiye Boyler Nasıl Bağlanır? Şema ve Ekipman
• Kombi Sıcak Su Vermiyor: Nedenleri ve Çözümleri